Jeugdbrandweer

De jeugdbrandweer van nu is de brandweer van morgen!!!

Wat is jeugdbrandweer?

De jeugdbrandweer is een afdeling in een brandweerkorps die jongens en meisjes tussen 12 en 18 jaar opleiden tot effectieve, volwaardige brandweermannen. Die opleidingen worden gegeven rond volgende, specifieke brandweerthema’s: brandpreventie, materiaalkennis,dril, EHBO, redden van mens en dier, adembescherming, ladders, pompen, enz…
De aanwerving van jeugdbrandweerlieden gebeurd tussen hun 12de en 15de jaar en ze kunnen bij het korps blijven tot hun 18de.

Meer dan 35 jaar geleden ontstonden de eerste jeugdbrandweerkorpsen in België. Het was toen al de bedoeling om deze getrainde jongeren op hun 18de bij hun brandweerkorps aan te werven. Momenteel bestaan er iets meer dan 30 jeugdbrandweerkorpsen in het Nederlandstalige gedeelte van België, goed voor ongeveer 600 jeugdleden van 12 tot 18 jaar.
In het Waalse gedeelte zijn er tot op heden 6 korpsen die een jeugdbrandweerschool gestart zijn. Het laatste korps die met zo’n project startte was Brussel.

In 1993 werd in de schoot van de KBBF een afdeling Jeugdbrandweer gesticht. Deze afdeling, die nu overkoepeld wordt door de BVV, wordt geleid door een Dagelijks Bestuur. Dit bestuur probeert enige uniformiteit te brengen onder de korpsen en is meer dan ooit bereid om mee te gaan en een rol te spelen in de hervormingen bij de brandweer.
Want eigen onderzoek toont aan dat 1 op 3 jongeren de overstap waagt van de jeugdbrandweer naar de eigenlijke brandweer. In korpsen waar de jeugdbrandweer al meer dan tien jaar functioneert, bestaat het huidige personeel voor 20% uit jeugdbrandweerlieden.

Waarom een jeugdbrandweerkorps oprichten?

In tijden waar het individualisme meer en meer de kop op steekt, lijkt de instroom van nieuwe jonge brandweermannen in de brandweerkorpsen steeds moeilijker te worden. M.a.w. de brandweer is aan het vergrijzen waarbij sommige brandweerkorpsen zelfs niet meer aan het operationele minimum komen.
Dit heeft verschillende redenen.

• Voor een vrijwillige brandweerman is het niet meer zo evident om aan de commerciële druk van vrijetijdsbeoefening te weerstaan en zich onbaatzuchtig in te zetten voor mens en maatschappij op momenten dat anderen aan het feesten of op verlof zijn.
• Als brandweerman wordt het soms zelfs opboksen tegen echtgenote, kinderen of vrienden om te kunnen blijven voldoen aan de opgelegde oefeningen en opleidingen terwijl zij samen liever met het gezin of vriendengroep iets zouden ondernemen.
• Verder is het ook niet zo vanzelfsprekend om, als jonge knul van 18 jaar, de stap te zetten naar een plaatselijk brandweerkorps. Dit omdat de brandweer tot op heden nog altijd een gesloten wereld is waar je je eerst moet bewijzen vooraleer je in de groep aanvaard wordt.
• Naast deze maatschappelijke druk worden de eisen die men aan de huidige brandweerman stelt ook steeds groter. Zeker in deze snel veranderende samenleving, Naar kennis, fysieke paraatheid en inzetbaarheid word de lat voor brandweermannen steeds hoger gelegd. Denk maar aan het optrekken van het aantal uren voor het behalen van het brevet stagiair brandweerman, nieuwe specialisaties zoals IGS enz….
• Tenslotte is het takenpakket van de huidige brandweer onvoldoende gekend bij de grote menigte.

Naast al deze facetten bestaat ook nog de financiële kostprijs voor de gemeentebesturen die heel wat moeten investeren in kandidaat brandweermannen die mogelijks al na enkele jaren afhaken. Dit omdat ze andere verwachtingen hadden en alleen het mooie in de brandweer zagen of omdat ze onder de druk van oefeningen en opleidingen bezweken.

Zonder hierbij het tovermiddel te willen zijn, kan het oprichten van een jeugdbrandweerkorps één van de middelen zijn om tegen de stroom van vergrijzing in te gaan of de uitstroom van brandweermannen op te vangen.
Jongeren tussen 12 en 15 jaar aansluiten bij de jeugdbrandweer heeft enkele voordelen:

• Hij kan zich bij de brandweer aansluiten op een moment dat zijn interesse in de brandweer groot is. (de droom van de meeste jongeren is “brandweerman” worden.)
• Hij kan de verschillende facetten en taken van de brandweer (denken we maar aan brandbestrijding, IGS, duiker, dringende medische zorgen, pompen, ladders, perslucht enz…) op een speelse manier aangeleerd krijgen.
• Bij dit leerproces leert hij oefenen met hetzelfde materiaal en dezelfde wagens die de grote brandweerman gebruikt. Uit ervaring weten we dat dit zeer motiverend werkt.
• Hij leert het reilen en zeilen binnen de brandweerwereld kennen waardoor hij aan de lijve ondervindt dat brandweerman zijn niet meer zoals vroeger is. In plaats van “den held” te gaan uitgangen op een brand beseft hij dat brandbestrijding nu eerder een zaak is geworden van kennis, tactiek en ervaring.
• Door geruime tijd samen te werken met andere jeugdbrandweerlieden bouwt hij, als jongere, een vriendenkring op die dan gemakkelijker in groep de overstap maakt naar de brandweer om de opgebouwde vriendschap in stand te houden.
• Hij heeft in de jaren jeugdbrandweer - werking heel wat mensen leren kennen binnen de brandweer zodat hij later niet in een wereldvreemde omgeving terecht komt.
• Daarnaast kan hij, bij eventuele problemen, steeds terecht bij zijn ex-leiders waarmee hij reeds jaren een vertrouwensband opgebouwd heeft.
• Zijn jarenlange opleiding bij de jeugdbrandweer zal zijn slaagkans voor het brandweerbrevet verhogen of de inspanningen die geleverd moeten worden om te slagen sterk verminderen.
• Jongeren kunnen veel vlugger iets aangeleerd worden dan volwassenen. Daarnaast wordt er nog tijd vrijgemaakt om de jongeren wat teamspirit bij te brengen en wordt hem geleerd respect voor het materiaal te hebben.

Nog een voordeel is dat alle jongeren, er is een zeer lage drempel, de kans krijgen om de brandweer uit te proberen. De aanwerving kan gebeuren via opendeurdagen, schoolbezoeken, jeugdverenigingen … De ambitieuze kinderen van brandweermannen zijn nog steeds een goede aanlevering van leden.

Als het dan toch niet lukt om een jongere in te lijven na een carrière bij de jeugdbrandweer, dan is de tijd dat men in deze jongere geïnvesteerd heeft toch niet volledig verloren. Zijn aangeleerde kennis in hulpverlening kan hij later nog benutten bij ongevallen waar de hulpdiensten nog verwittigd moeten worden of nog onderweg zijn. Hij zal op dit moment mogelijks levensreddende handelingen kunnen stellen waarvan de doorsnee mens meestal geen benul van heeft. Ook kan hij mogelijk zijn opgedane kennis ter beschikking stellen van zijn werkgever binnen een bedrijfsbrandweer.

De taak van de BVV “afdeling jeugd”

Het Dagelijks Bestuur van de BVV “afdeling Jeugd” heeft o.a. als opdracht de verschillende jeugdbrandweerkorpsen te ondersteunen en te adviseren. Daarnaast streeft het naar een bepaalde uniformiteit binnen de verschillende jeugdkorpsen. Daarvoor werd een “handboek voor de jeugdbrandweer” opgesteld en is ze momenteel bezig een DVD op te maken met power – point - presentaties over de verschillende facetten van de brandweer. Tenslotte is het bestuur steeds bereid nieuwe korpsen te begeleiden met woord en daad in de opstartperiode, leiding te informeren over belangrijke wetswijzigingen naar bv. verzekeringen, enz….

De jaarlijkse organisatie van de Nationale jeugdbrandweerwedstrijden behoort ook tot één der taken van de dagelijks bestuur. Ze ondersteunt ook elke individuele activiteit georganiseerd door één of ander jeugdbrandweerkorps. Denken we daarbij aan kampen, spel zonder grenzen, zoektochten en dgl.
Tenslotte gaat er om de twee jaar een Nationale Jeugdbrandweerdag door in één van de Belgische pretparken. Dit wordt ook door het dagelijks bestuur in goede banen geleid.

Naar de toekomst toe zal de BVV “afdeling jeugd” er over waken dat de jeugdbrandweer niet vergeten wordt in de grootse brandweerhervorming. Zo zal men trachten voor onze trouwe jeugdbrandweerlieden vrijstellingen te bekomen voor bepaalde lessen van de cursus stagiair. Waarom zou het ook niet mogelijk zijn te ijveren voor een richting “veiligheid” (in brede zin) in het secundair onderwijs naar analogie van richtingen sport, kok, podiumtechnieken, mechanica, houtbewerking, showbizz, kapper …

Tot slot wens ik de leuze: “de jeugd is de toekomst” nog eens extra in de verf zetten want als wij, als brandweer, NU geen aandacht hebben om nieuwe jongeren binnen te halen, dan vrees ik dat de VRIJWILLIGE BRANDWEER een stille dood zal sterven.

Lt. Taelman Philippe
Voorzitter BVV “afdeling Jeugd”

Samenstelling Dagelijks Bestuur :

Voorzitter: Lt. Taelman Philippe, Brandweer De Haan – Wenduine
Secretaris: Kpl. Charlet Philip, Brandweer Ieper
Penningmeester: Kpl. Engels Jörge, Brandweer Zelzate
Wedstrijdleider: Sgt. Ollevier Geert, Brandweer Harelbeke